ماراتن در مه: تحلیل گزارش مدیران عامل ایران ۱۴۰۴ و مسیر پیش‌روی کسب‌وکارها

گزارش «مدیران عامل ایران» که هر سال توسط شرکت مشاوره مدیریت ایلیا منتشر می‌شود، امسال وارد چهارمین نسخه خود شده است. این گزارش با بررسی دیدگاه‌ها و داده‌های ۲۴۸۲ مدیرعامل ایرانی، تصویری دقیق از وضعیت فعلی و پیش‌بینی آینده اقتصاد و کسب‌وکار در کشور ارائه می‌دهد.
عنوان امسال، «ماراتن در مه»، استعاره‌ای از مسیری طولانی و پرچالش است که مدیران باید در شرایط مبهم و ناپایدار طی کنند.

اقتصاد از نگاه مدیران عامل: تداوم ابرهای خاکستری

نتایج نشان می‌دهد که تنها ۱۲٪ از مدیران عامل نسبت به رونق اقتصادی ایران در سال ۱۴۰۴ خوش‌بین هستند.
در مقابل، ۸۱٪ انتظار رکود یا ثبات را دارند.
این ارقام با وضعیت جهانی فاصله زیادی دارد؛ بر اساس گزارش PwC، ۵۸٪ مدیران جهانی به رونق اقتصاد در ۲۰۲۵ خوش‌بین‌اند.

عملکرد مالی در ۱۴۰۳: افت محسوس نسبت به سال قبل

در سال ۱۴۰۳، تنها ۳۲٪ از مدیران شاهد رشد مالی بودند؛ این رقم در سال قبل ۵۵٪ بود.
خوش‌بینی به رشد مالی در سال ۱۴۰۴ نیز ۲۳ واحد درصد کاهش یافته و به ۴۰٪ رسیده است.
صنایع فناوری اطلاعات و اقتصاد دیجیتال عملکرد بهتری داشته‌اند، در حالی که حوزه‌های ساخت‌وساز و آب و مدیریت پسماند با افت بیشتری روبه‌رو شده‌اند.

دغدغه‌های اصلی: اقتصاد بی‌ثبات و بحران نقدینگی

بیشترین نگرانی‌ها:

عدم ثبات اقتصادی و سیاسی کشور – ۷۱٪
کمبود نقدینگی – ۶۷٪
نیاز به تاب‌آوری در شرایط مبهم – ۳۷٪

این دغدغه‌ها در مقایسه با سال گذشته تشدید شده‌اند، خصوصاً در زمینه تأمین زیرساخت‌ها و افزایش حقوق کارکنان.

استراتژی‌های بقا: کاهش هزینه‌ها و حفظ جریان نقدی

مهم‌ترین اقداماتی که مدیران برای ۱۴۰۴ در نظر دارند:

کاهش هزینه‌های عملیاتی – ۳۵٪ (افزایش ۲ پله‌ای نسبت به سال قبل)
توسعه بازار داخلی – ۳۲٪
افزایش تنوع محصولات و خدمات – ۳۱٪

برای غلبه بر کمبود نقدینگی، دو راهکار پرکاربرد عبارت‌اند از گرفتن وام بانکی و کاهش هزینه‌های عملیاتی.

هوش مصنوعی: فرصت یا چالش؟

۵۳٪ مدیران برنامه استفاده از هوش مصنوعی در سال ۱۴۰۴ دارند، اما بیشتر آن‌ها هنوز در مرحله آشنایی اولیه‌اند.
اولویت استفاده از AI عمدتاً در تحقیق و توسعه، منابع انسانی و بازاریابی و فروش است.

نگاه به بازار بین‌المللی: صادرات با موانع جدی

۳۴٪ صادرات مستقیم را بهترین روش ورود به بازار جهانی می‌دانند.
بزرگ‌ترین موانع: پیچیدگی سیستم بانکی و مالی (۳۸٪) و روابط سیاسی با سایر کشورها (۳۵٪).
اهداف اصلی: توسعه بازار و افزایش فروش (۴۷٪)، کاهش ریسک از طریق ورود به بازارهای جدید (۴۴٪).

مسیر پیش‌رو

گزارش ۱۴۰۴ نشان می‌دهد که فضای کسب‌وکار ایران در حال حاضر با عدم قطعیت و فشارهای مالی جدی مواجه است.
با این حال، شرکت‌هایی که بتوانند:

سناریوهای متنوع برای شرایط اقتصادی طراحی کنند،
مدیریت نقدینگی را به ابزارهای داده‌محور بسپارند،
و به‌صورت هدفمند از فناوری‌هایی مثل هوش مصنوعی بهره بگیرند،

شانس بیشتری برای عبور موفق از این «ماراتن در مه» خواهند داشت.